تبلیغات
الهی به امید تو ...

الهی به امید تو ...
اللهم عجل لولیك الفرج... 
قالب وبلاگ
نویسندگان
نظر سنجی
بهر ظهور مهدی زهرا صلوات ...






اولین مرحله رشد انسان دوران شیرخوارگی است که دو سال اول زندگی را شامل می‌شود. در بدو تولد قد متوسط نوزاد ۵۰ سانتی‌متر است. در دو سال اول زندگی ۳۰ تا ۳۵ متر افزایش قد دیده می‌شود که این میزان در سال اول بیشتر یعنی حدود ۲۵ سانتی‌متر است. این رشد سریع، ادامه رشد جنینی است و سرعت آن با افزایش سن کاهش می‌یابد.
دومین مرحله رشد دوران کودکی از دو سالگی تا شروع بلوغ را دربرمی‌گیرد. دراین دوران کودک هر سال پنج تا هفت سانتی‌متر قد می‌کشد که این رشد در نزدیکی رسیدن به سن بلوغ کاهش می‌یابد.
سومین مرحله رشد دوران بلوغ است که طی این دوران یک جهش رشدی وجود دارد. در این مرحله پسران به‌طور متوسط ۲۵ تا ۳۰ و دختران ۲۰ تا ۲۵ سانتی‌متر قد می‌کشند.
طی دوران بلوغ سرعت رشد قدی ۸ تا ۱۴ سانتی‌متر در سال است. حداکثر جهش رشد در دختران پیش از شروع عادت ماهیانه است و پس از آن دختران به طور متوسط ۷ سانتی‌متر قد می‌کشند. در پسران نیز حداکثر جهش رشد در مراحل انتهایی‌تر بلوغ دیده می‌شود. با پیشرفت بلوغ به علت تولید و ترشح هورمون‌های جنسی، تدریجا صفحات رشد استخوان بسته می‌شود و امکان افزایش قد پس از آن وجود نخواهد داشت. بنابراین این باور که تا ۲۵ سالگی قد می‌کشیم به‌طور کامل غلط است.

سرعت رشد قدی در دختران، در کنار دیگر عوامل، به میزان ترشح هورمون رشد و هورمون ج ن س ی استروژن نیز مربوط می‌شود.
هورمون رشد باعث افزایش رشد، به خصوص در استخوان‌ها و غضروف می‌شود، ولی هورمون ج ن س ی زنانه (استروژن) سبب بسته شدن مرکز رشد استخوانی و کاهش رشد استخوان می‌شود. به همین دلیل است که بعد از شروع قاعدگی، سرعت رشد قدی در دختران کندتر می‌شود و معمولاً قد دختران در این زمان بیش از 6 سانتیمتر افزایش نمی‌یابد.
البته طول مدت رشد قدی در پسرها طولانی‌تر از دخترها است، به‌طوری که معمولاً مردها قد بلندتر از زن‌ها می‌شوند. جهش رشد معمولاً در دختران (در حدود11- 10سالگی) حداقل 2 سال زودتر از پسران اتفاق می‌افتد که مربوط به دوران بلوغ بوده و بسیار چشم‌گیر است، به گونه‌ای که در مدت یک سال میزان رشد 2 برابر می‌شود.
جهش رشد قدی و حداکثر افزایش آن، معمولاً یک سال قبل از شروع عادت ماهانه اتفاق می‌افتد. بهترین توصیه برای رشد قدی دختران نوجوان این است که از توجه زیاد به مطالب مربوط به جنسیت بپرهیزند، چرا که هیجانات جنسی باعث ترشح بیش‌تر هورمون‌های ج ن س ی و در نتیجه شروع زودتر قاعدگی و بلوغ زودرس می شود. همانطور که در بالا اشاره شد،افزایش هورمون ج ن س ی زنانه و بلوغ زودرس باعث بسته شدن زودرس اپی فیز استخوان‌های بلند(مرکز رشد استخوانی) و در نتیجه کوتاهی قد در دختران می‌شود.
این نکته مسلم است که مدتی پس از بلوغ و حداکثر حدود سن 20 سالگی رشد قدی متوقف می‌گردد. امروزه تبلیغات زیادی در دنیا و از جمله در کشور ما درباره‌ی افزایش دادن قد در جوانان به چشم می‌خورد. با توجه به این مسئله که پس از دوران بلوغ و بسته شدن مرکز رشد استخوانی، احتمال افزایش قدی وجود نخواهد داشت، دروغین بودن چنین ادعاهایی مشخص می‌شود. ضمناً برخی از افراد سودجو مدعی می‌شوند که تزریق برخی هورمون‌ها یا دیگر مواد، از ترشح استروژن در بدن دختران نوجوان جلوگیری می‌کنند و در نتیجه به مدت زمان رشد قدی آن‌ها اضافه می‌گردد. این نکته نیز از نظر علمی هنوز مورد اثبات قرار نگرفته و استفاده از این مواد ممکن است ضررها و لطمات جبران ناپذیری را به بدن دختران وارد سازد. استفاده‌ی نابجا و نادرست از مکمل‌های غذایی اعم از ویتامین‌ها، املاح، پروتئین‌ها یا کربوهیدرات‌ها، چه به منظور افزایش رشد قدی و چه برای بدنسازی، بدون مشاوره با متخصص تغذیه یا پزشک ممکن است علاوه بر اینکه نتایج دلخواه را به ارمغان نیاورد، موجب وارد آمدن لطمه‌ به سلامت و رشد و نمو افراد در حال رشد نیز گردد.
یادآوری می‌شود که بسیاری از املاح در جذب با یکدیگر رقابت می کنند، لذا مصرف نابجای مکمل یک عنصر به جذب عنصر دیگر می تواند برای بدن مضر باشد. همچنین مصرف زیاد برخی از املاح و ویتامین‌ها، مسمومیت‌زا و مختل‌کننده‌ی نظم بدن بوده و قابل توصیه نیستند. صدمات و لطماتی که با اجرای رژیم‌های نامناسب (که موادی را کمتر یا زیادتر از حد به بدن می رسانند) به بدن وارد می‌شود بسیار قابل اهمیت و گاه غیرقابل جبران است.
ضایعاتی که بر کبد، کلیه، دستگاه‌های حیاتی بدن از جمله سیستم عصبی و دستگاه قلب و عروق ممکن است تحمیل شود، باید کاملاً مورد توجه باشد. در هر حال مشاوره با متخصصین تغذیه برای مادران باردار و شیرده و کودکان در حال رشد اهمیت ویژه‌ای داشته و در موارد بسیاری به رشد قدی و وزن‌گیری مناسب کودکان در حال رشد کمک شایانی می‌کند

- هورمونی برای رشد
هورمون رشد از بخش جلویی غده هیپوفیز ترشح شده و وارد خون می‌ شود و با اثر بر استخوان‌ ها، باعث رشد طولی استخوان ‌ها و بلندتر شدن قد می ‌شود. ترشح هورمون رشد از غده هیپوفیز یك جریان دائمی و همیشگی نیست، بلكه این هورمون به صورت دوره ای یا پریودیك ترشح می ‌شود و میزان آن در خون، در طول شبانه ‌روز تفاوت دارد و تحت تاثیر عواملی ترشح آن افزایش می ‌یابد.
خوابیدن، ورزش كردن ، گرسنگی، سرما ، اعمال جراحی ، شوك ‌های عصبی و خوردن غذاهای پروتئینی باعث می ‌شود كه هورمون رشد بیشتر ترشح شود. در واقع هورمون رشد یك خاصیت فیزیولوژیك مهم دارد كه از كاهش غلظت گلوكز (قند) خون جلوگیری می‌ كند تا آن را برای نیاز سلول‌ های مغزی حفظ كند. بنابراین كاهش غلظت

مدتی پس از بلوغ و حداکثر حدود سن 20 سالگی رشد قدی متوقف می‌گردد

گلوكز به هنگام گرسنگی و ورزش سبب افزایش ترشح هورمون رشد در خون می ‌شود.
در حین خواب عمیق نیز بیشترین مقادیر هورمون رشد ترشح می ‌شود. در دوران كودكی، ترشح کافی هورمون رشد اهمیت زیادی دارد، زیرا مقادیر متناسب آن سبب رشد طبیعی كودك می ‌شود و كاهش آن به كوتاهی قد و كاهش رشد كودك منجر می ‌شود.
از طرف دیگر افزایش ترشح هورمون رشد نیز در سنین كودكی، باعث رشد و بلند قدی غیر طبیعی و غول‌ پیكری وی می ‌شود و عارضه‌ای به نام "ژیگانتیسم" را به وجود می ‌آورد. حتی بعد از سنین رشد كه صفحات رشد استخوان ‌ها بسته می‌ شوند، با افزایش ترشح هورمون رشد، اگرچه طول استخوان‌ ها افزایش نمی ‌یابد، اما قطر استخوان‌ها زیاد شده و درشت هیکلی در ناحیه فك، پیشانی، دست و پاها عارضه ‌ای را به وجود می‌ آورد كه "آكرومگالی" نامیده می ‌شود.


● علل کوتاهی قد

دو علت شایع برای کوتاهی قد وجود دارد.
علت اول کوتاهی قد ژنتیک است. در این حالت کودک کوتاه قد است زیرا پدرو مادر کوتاه قد بوده‌اند. در این کودکان رشد طبیعی است و سن استخوانی کودک نسبت به سن تقویمی عقب نیست. سن استخوانی در واقع نشان‌دهنده سن بیولوژیک واقعی کودک است. به‌عنوان مثال اگر کودکی ۱۰ساله، سن استخوانی هفت تا هشت ساله داشته باشد نشان‌دهنده یک اختلال یا بیماری در کودک است. کم‌کاری تیرویید، کمبود هورمون رشد، سوءتغذیه و بیماری‌های دستگاه گوارش می‌تواند عامل عقب افتادن سن استخوانی نسبت به سن تقویمی کودک باشد.migna.ir
دومین علت شایع کوتاهی قد، تاخیر سرشتی در رشد است. در این کودکان از سن دو سالگی کوتاهی قد دیده می‌شود و این در حالی است که پدر و مادر کوتاه قد نیستند. سرعت رشد کودک در سال تقریبا طبیعی است ولی سن استخوانی عقب است. درواقع قد کودک برای همان سن استخوانی مناسب است ولی نسبت به سن تقویمی، کوتاه است. بلوغ دراین کودکان با تاخیر همراه است. علاوه براین دو علت شایع، علل دیگری مانند بیماری عمومی مانند سوءتغذیه، کمبود ویتامین‌های ‌D و کلسیم که موجب نرمی استخوان می‌شوند، بیماری سلیاک که به حساسیت به پروتئین گندم منجر می‌شود، بیماری‌های مزمن مانند کم‌خونی، بیماری‌های التهابی و... نیز می‌توانند موجب کوتاهی قد شوند.

● درمان کوتاهی
قد پس از تشخیص علت کوتاهی قد باید درمان مناسب صورت گیرد. برای مثال اگر کم‌کاری تیرویید وجود دارد، باید درمان شود. تشخیص کمبود هورمون رشد تا زمانی که کم‌کاری تیرویید به طور کامل اصلاح نشود، امکان‌پذیر نیست. چون در حضور کم‌کاری تیرویید، ترشح هورمون رشد از غده هیپوفیز، کاهش می‌یابد. یا اگر سوءتغذیه وجود دارد باید اصلاح شود.
به این مفهوم که هورمون رشد به طور کافی ترشح می‌شود ولی نمی‌تواند اثر کند. یا اگر بیماری‌ سلیاک وجود دارد، حذف مواد غذایی حاوی این پروتئین از رژیم غذایی ضروری است. در غیر این صورت درمان‌های دیگر موثر نخواهد بود.
امروز هورمون رشد انسانی با استفاده از مهندسی ژنتیک ساخته می‌شود که قیمت بسیار گرانی دارد. مدت درمان با هورمون رشد که به صورت تزریقی انجام می‌شود بهتر است هر شب صورت گیرد. مدت درمان اغلب طولانی است و تا زمانی که رشد متوقف شود، درمان ادامه می‌یابد.
در برخی موارد ممکن است درمان پس از یک تا دو سال قطع شود و ترشح هورمون رشد با پیشرفت بلوغ طبیعی شود. درمان با هورمون رشد پس از تشخیص قطعی کمبود هورمون رشد تنها در صورتی موثر است که صفحات رشد استخوانی باز باشند. یعنی پیش از بلوغ یا اوایل بلوغ، در زمانی که صفحات رشد در حال بسته شدن هستند، درمان با هورمون رشد به هیچ‌وجه موثر نیست.
برای بررسی‌ تناسب قد کودک باید ارزیابی قد کودک به طور مرتب انجام شود. برای این ارزیابی باید به پرسش‌های زیر پاسخ داده شود.
▪ آیا کودک شما کوتاه قد است؟
▪ سرعت رشد کودک به چه میزان است؟
▪ آیا عدم تناسب میان رشد اندام‌ها و تنه وجود دارد؟
▪ آیا قد و وزن کودک متناسب است؟
▪ آیا کودک شما اختلال رشد در دوران جنینی داشته است و وزن او در موقع تولد کم بوده است؟
درمان با هورمون رشد اغلب بدون عارضه است و به ندرت ممکن است موجب افزایش فشار داخل مغزی خوش‌خیم، التهاب لوزالمعده و تنگی کانال عصب در مچ دست شود. استفاده از هورمون رشد تا زمانی که صفحات رشد بسته نشده است می‌تواند در درمان کوتاهی قد میسر باشد. در برخی از کودکان ممکن است برای به تاخیر انداختن بلوغ برای بازماندن صفحات رشد از داروهای متوقف ‌کننده بلوغ همزمان با هورمون رشد استفاده شود.
رژیم غذایی مناسب به خصوص مصرف کافی پروتئین، مواد لبنی و میوه و ورزش مستمر در رشد قدی تاثیر موثری دارند، به خصوص در کودکانی که تحت درمان با هورمون رشد هستند.

كمبود روی و كوتاهی قد
عنصر روی یكی از مواد معدنی مورد نیاز بدن است كه پس از آهن، بدن بیشترین نیاز را به آن دارد. این عنصر كمیاب در بدن نقش‌ هایی حیاتی دارد و كمبود آن سبب خستگی و ضعف، كوتاه قدی، عوارض پوستی و دیررس بودن صفات ثانویه جنسی می ‌شود.
در كشور ما یكی از دلایل مهم كوتاهی قد در كودكان و نوجوانان، كمبود روی است كه بیشتر ناشی از جذب ناكافی این عنصر است. غلات و نیز غذاهای حیوانی مانند گوشت و تخم ‌مرغ ، لبنیات و غذاهای دریایی مثل ماهی و میگو سرشار از روی هستند. مصرف نان‌ هایی كه به خوبی تخمیر نشده‌اند یا در تهیه آنها از جوش شیرین استفاده شده است، از جذب روی و املاح معدنی دیگر جلوگیری می کنند و باعث كوتاهی قد در جوانان می شوند. در واقع در غلات و به ویژه پوسته آن ها ماده‌ای به نام فیتات وجود دارد كه مانع جذب روی است. ولی در اثر تخمیر، تجزیه می‌ شود و از بین می‌ رود.
با این تفاسیر درمی ‌یابید كه مصرف نان‌ هایی كه به روش سنتی تهیه می ‌شوند و به خوبی تخمیر می‌ شوند، بهترین منبع روزانه برای تامین روی هستند. امروزه مكمل‌
استفاده‌ی نابجا و نادرست از مکمل‌های غذایی اعم از ویتامین‌ها، املاح، پروتئین‌ها یا کربوهیدرات‌ها، چه به منظور افزایش رشد قدی و چه برای بدنسازی، بدون مشاوره با متخصص تغذیه یا پزشک ممکن است علاوه بر اینکه نتایج دلخواه را به ارمغان نیاورد، موجب وارد آمدن لطمه‌ به سلامت و رشد و نمو افراد در حال رشد نیز گردد.
های روی به صورت شربت ‌های در داروخانه‌ ها وجود دارند كه پزشكان برای كودكانی كه دچار كوتاه قدی و تاخیر رشد هستند، تجویز می‌ كنند. علاوه بر روی، ویتامین‌ها و مواد معدنی دیگر همچون ویتامینA ، B12 ، آهن و كلسیم برای رشد قد ضروری هستند.

*سوالات مرتبط
یکی از دغدغه های خیلی افراد امکان رشد قد پس از بلوغ است. خوب البته پوشیدن کفش های پاشنه بلند یکی از این راه هاست اما تکنیک های مُد خاصی وجود دارد که اگر درست رعایت شوند به بلندتر دیده شدن قد کمک می کنند.
سعی ما بر این بوده که به سوالات مربوط به این موضوع تا حد امکان پاسخ دهیم و از شما نیز تقاضا داریم نظرات و تجربیات خود را در بخش نظرات مطرح کنید.
1- چه عواملی بر رشد قد انسان تاثیر دارند؟
قد با مجموعه پیچیده ای از ژنتیک و محیط تعیین می شود. قانون اصلی آن را می توان به شکل زیر تعریف کرد: (ژنتیک + هورمون ها + تغذیه) - استرس

2- چه زمان قد کشیدن ما متوقف می شود؟
از نظر ژنتیکی طوری برنامه ریزی شده ایم که پس از اتمام دوران بلوغ قد کشیدن متوقف شود. در این نقطه، فعل و انفعالات پیچیده ژن ها، موادمغذی و هورمون ها به اوج خود می رسد. وقتی ژن ها با همکاری هم رشد بدن را به نقطه ای رساندند که قادر به تولید مثل باشد، هدف رشد به اتمام رسیده است. این اتفاق به طور متوسط در سن 16 سالگی برای دختران و 18 سالگی برای پسران می افتد.
3- آیا پس از اتمام دوران بلوغ هم قدمان بلندتر می شود؟
شواهد بسیار کمی از رشد قد بعد از دوران بلوغ دیده شده است. انسانها معمولاً در دوران کودکی سریعترین رشد را دارند. همچنین در دوران بلوغ نیز به خاطر جهش های رشد، رشد سریعی دارند.
4- جهش های رشد چیستند؟
جهش رشد اصطلاحی است که برای افزایش سریع قد و وزن به کار می رود که معمولاً در دوران بلوغ اتفاق می افتد. کودکان در دوران نوجوانی به بالاترین حد قد دوران بزرگسالی خود می رسند. این رشد قابل توجه، از قسمت های خارجی بدن شروع شده و به قسمت ها داخلی تر ادامه می یابد. دست ها و پاها اولین جاهایی هستند که بزرگ می شوند. نیاز به کفش های تازه اولین نشانه تجربه جهش رشد است. دومین ناحیه بدن، طول پاها و دست ها است که بلندتر می شود. و آخر ستون فقرات ما رشد می کند. آخرین رشد پهن تر شدن سینه و شانه ها در پسران و پهن شدن لگن و ران ها در دختران است.
5- چه نوع رژیم غذایی به افزایش قد کمک می کند؟
یک رژیم غذایی سرشار از موادمغذی که شامل میوه ها و سبزیجات، لبنیات، سیریال، گوشت و میزان کافی آب باشد موجب تقویت فرایند طبیعی افزایش قد می شود.
6- آیا خواب در رشد انسان تاثیر دارد؟
بهره بردن از میزان کافی خواب برای عملکرد خوب هورمون های رشد ضروری است. نداشتن خواب کافی می تواند میزان هورمون رشدی که بدن تولید می کند را کاهش دهد.
7- هورمون های رشد چیستند؟
هورمون رشد انسان ماده ای است که توسط ساختاری نخود مانند که در عمق مغز درست پشت چشم ها وجود دارد تولید می شود. این ماده معمولاً طی ساعات اولیه خواب و پس از ورزش تولید می شود. عملکرد این هورمون ها تحریک و تقویت رشد در بدن انسان تا اتمام دوران بلوغ است.
8- آیا مصرف هورمون رشد باعث بلندتر شدن قد می شود؟
مصرف هورمون رشد فقط طی سالهای شکل گیری موثر هستند. مصرف بیش از حد آن به صورت مصنوعی موجب رشد غیرطبیعی و نامناسب می شود. این واژه توسط تولیدکننده های مختلف مورد استفاده و سوءاستفاده برای فروش محصولات خود که ادعای تقویت رشد را دارند، قرار گرفته است. واقعیت این است که فروش داروهای هورمون رشد شدیداً تحت کنترل است و فقط توسط متخصین تجویز می شود.
9- آیا داروهایی وجود دارد که به افزایش قد پس از بلوغ کمک کند؟
هیچ دارویی وجود ندارد که موجب افزایش قد پس از دوران بلوغ شود. محصولات زیادی در بازار امروز همچنین ادعایی دارند اما همه آنها هیچ سند و مدرک علمی نداشته و فاقد اعتبارند.
10- آیا تمرینات کششی به افزایش قد کمک می کند؟
برخی تمرینات کششی به افزایش قد در دوران بلوغ کمک می کند. پس از دوران بلوغ، این تمرینات فقط به اصلاح فرم و شکل بدن افراد بزرگسال کمک می کند. در خیلی افراد قوز پشت موجب کوتاه نشان دادن قد می شود و در همه سنین می توان با اصلاح چنین مشکلاتی قد را تا چندین سانتیمتر بالاتر برد.
11- آیا تنفس صحیح بر افزایش قد تاثیر دارد؟
تنفس صحیح باعث می شود اکسیژن لازم برای رشد در اختیار بدن قرار گیرد. فقط تنفس عمیق تنفس موثر به شمار می رود.
12- چطور می توان با عمل جراحی قد را بلندتر کرد؟
عمل های جراحی زیبایی افزایش قد پاها می تواند تا چندین سانتیمتر قد را بلندتر کند که البته عملی بسیار پیچیده، گران و دردناک است که نیاز به زمان ریکاوری طولانی دارد. در برخی مراکز ابتدا ارزیابی می کنند که بیمار تحمل دوران ریکاوری را دارد یا خیر بعد به انجام عمل می پردازند.
13- قد متوسط برای مردان و زنان چه میزان است؟
قد متوسط به نسبت محل زندگی افراد متفاوت است. یک فرد با قد متوسط در هلند شاید در ژاپن بلندقد به حساب آید.
14- آیا درست است که نسل حاضر از نسل های قبلی بلندقدتر شده است؟
به نظر می رسد که بین رشد اقتصادی و قد انسانها ارتباط مستقیم وجود دارد. یک زمانی تصور می شد که آسیایی ها کوتاه قد هستند اما امروز به نظر می رسد که قد متوسط چینی ها و سایر آسیایی ها به طرز قابل توجهی بالا رفته است. رشد انسان به تسهیلات پزشکی، مراقبتی و غذایی بهتر پاسخ می دهد.
15- وزن ایدآل باتوجه به قد چه میزان باید باشد؟
با حساب تخمینی وزن ایدآل مردها به طریق زیر محاسبه می شود: برای 152 سانتیمتر اول وزن باید 48 کیلوگرم باشد. و برای هر 2/5 سانتیمتر اضافه 2 کیلو و 700 گرم به آن اضافه می شود.
وزن ایدآل خانم ها نیز به این طریق محاسبه می شود: برای 152 سانتیمتر اول وزن باید 45 کیلوگرم باشد و برای هر 2/5 سانتیمتر اضافه 2 کیلو و 200 گرم اضافه می شود.
16- آیا بدنسازی از رشد قد جلوگیری می کند؟
هیچ دلیل و مدرکی برای اثبات این گفته وجود ندارد. افرادی مثل دیوید رابینسون، شاک اونیل، آرنولد شوارتزنگر و بسیاری دیگر هستند که بدنسازی را از سنین پایین شروع کردند و بااینحال قدی بالاتر از حد متوسط داشتند.
 17- قدگرایی چیست؟
قدگرایی نوعی تمایز براساس قد انسان است که به خاطر اندام بلند یا کوتاه کسی به او لقب داده می شود. افراد کوتاه قد معمولاً در فرصت های شغلی از مزایای کمتری برخوردارند. برای اکثر خانم ها قد مردان در جذابیت آنها نقش بسیار مهمی ایفا می کند. همچنین یکی از علل زمینه ای قتل عام رواندا به شمار می رود که در آن تقریباً یک میلیون انسان کشته شد. باور بر این است که یکی از دلایل اینکه قدرت سیاسی توسط بلژیکی ها به اقلیت توتیس داده شد به خاطر قد بلند آنها بوده است که آنها را به نظر برتر و شایسته تر برای حکومت نشان می داده است.
کاندیداهای قدکوتاه در انتخابات هم شانس کمتری دارند. از 54 انتخابات ریاست جمهوری امریکا فقط 13 کاندیدای پیروز از بقیه کاندیداها کوتاه تر بوده اند.
18- آیا فضانوردان در فضا قدبلندتر می شوند؟ ازآنجا که در فضا جاذبه وجود ندارد، استخوان فضانوردان کمتر به هم فشار آورده و درنتیجه به خاطر این واقعیت قد آنها کمی بلندتر می شود.

میگنا+پارسی طب+تبیان
بخشی از مطالب فوق از دکتر احمدرضا درستی مطلق(متخصص علوم تغذیه ) می باشد
کلمات کلیدی: رشد قد

دنبالک ها: منبع،
[ شنبه 21 دی 1392 ] [ 07:23 ب.ظ ] [ علی پور ]
.: Weblog Themes By SibTheme :.

درباره وبلاگ


با سلام به تمامی دوستان خوبم که به وبلاگ من سر می زنند...
من کاردان بهداشتم که با توجه به علاقه ای که به مطالب پزشکی دارم این وبلاگ را راه اندازی نمودم.
(البته تمامی مطالب از منابع و رفرنس های معتبر جمع آوری شده اند)
اللهم عجل لولیک الفرج

آخرین مطالب
لیست آخرین مطالب
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :
امکانات وب
بانك اهداكنندگان سلولهای بنیادی ایران